ΖΩΝΤΑΝΕΥΕΙ Ο ΕΦΙΑΛΤΗΣ ΤΟΥ ΚΡΑΧ ΤΟΥ 1929 ΣΤΙΣ ΗΠΑ

Ζωντανεύει ο εφιάλτης του Κραχ του 1929 στις ΗΠΑ




Ο πανικός που επικρατεί αυτές τις ημέρες στα διεθνή χρηματιστήρια έχει φέρει στο μυαλό πολλών το μεγάλο Κραχ του 1929. Τη «Μαύρη Τρίτη» του Οκτώβρη δηλαδή, πριν από 79 χρόνια, που ολόκληρες περιουσίες τινάχθηκαν στον αέρα και χιλιάδες οικογένειες στις ΗΠΑ, καταστράφηκαν.

Με αυτό, τουλάχιστον, το γεγονός συσχετίζουν οι αναλυτές τη σημερινή χρηματοπιστωτική κρίση. Ο πανικός των ημερών εκείνων, αποτυπώνεται απόλυτα στις εικόνες και τα ρεπορτάζ της εποχής.

Οι Αμερικανοί οδηγήθηκαν στο Κραχ του 1929 υιοθετώντας πρακτικές σχεδόν ίδιες με αυτές που έχουν προκαλέσει και τη σημερινή οικονομική κρίση. Αποτέλεσμα να φτάσουν σε ακραίες καταστάσεις. Άλλοι αυτοκτόνησαν πηδώντας από τα παράθυρα, ενώ μεγαλοεπιχειρηματίες αναγκάστηκαν να βγουν στους δρόμους να πουλήσουν ακόμη και μήλα για να ζήσουν.

Η βιομηχανική παραγωγή των ΗΠΑ έπεσε μέχρι και 50%, η οικοδομική δραστηριότητα 80%, 5.000 τράπεζες έκλεισαν σε μία μέρα, ενώ το Α.Ε.Π της χώρας μειώθηκε κατά 30%.

ΔΕΜΕΝΑ ΤΑ ΠΛΟΙΑ ΣΤΟΝ ΠΕΙΡΑΙΑ

Δεμένα τα πλοία στον Πειραιά


Στο λιμάνι του Πειραιά βρίσκονται δεμένα τα πλοία Blue Star Πάρος, Νήσος Χίος και Νήσος Μύκονος λόγω των ισχυρών ανέμων, εντάσεως 8 μποφόρ που πνέουν στην περιοχή.

Σύμφωνα με την ΕΜΥ μάλιστα, οι άνεμοι τις επόμενες ώρες αναμένεται να φθάσουν τα 9 μποφόρ.

Όσοι πρόκειται να ταξιδέψουν καλό είναι να επικοινωνούν με την ναυτιλιακή τους εταιρεία για τυχόν τροποποιήσεις δρομολογίων.

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΑΝΙΚΟΣ



Πανικόβλητοι οι απανταχού επενδυτές, εγκαταλείπουν άρον άρον τα χρηματιστήρια, που καταρρέουν. Πτώση μέχρι και 10% στην Ευρώπη και το Τόκιο, όπου κατέρρευσε μεγάλη ασφαλιστική εταιρεία.
Εκλεισε για πρώτη φορά χρηματιστήριο της Ευρωπαϊκής Ενωσης, στην Αυστρία.
Στον δείκτη του πανικού και η Αθήνα. «Νέες ιδέες» αναζητούν οι G7 για την αντιμετώπιση της κρίσης. Αλμα στην τιμή του χρυσού. Ουρές στην Τράπεζα της Ελλάδος για αγορά λιρών.

Κ. Καραμανλής: έχουμε αποθέματα, αν χρειαστεί

Κ. Καραμανλής: έχουμε αποθέματα, αν χρειαστεί



Καθησυχαστικός για τις επιπτώσεις της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης στην ελληνική οικονομία, εμφανίστηκε ο πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής από τη Μάλτα, όπου πραγματοποιεί επίσημη επίσκεψη.

«Είμαστε έτοιμοι να παρέμβουμε αν χρειαστεί. Έχουμε αποθέματα», τόνισε ο πρωθυπουργός μιλώντας αργά χθες το βράδυ σε δημοσιογράφους.

Ο πρωθυπουργός έστειλε μήνυμα ασφάλειας προς τους Έλληνες, λέγοντας ότι «στην Ελλάδα δεν έχουμε πρόβλημα με τις τράπεζες, ούτε με τις μικρές, αλλά στο εξής πρέπει να επικεντρωθούμε στην πραγματική οικονομία, δηλαδή σε ικανοποιητικούς ρυθμούς ανάπτυξης και στον περιορισμό της ανεργίας».

Ο κ. Καραμανλής αναφέρθηκε και στον προϋπολογισμό εκτιμώντας ότι δεν είναι σημαντικό πρόβλημα μια ενδεχόμενη αναπροσαρμογή στο τελικό σχέδιο.

Την Κυριακή ο Κ. Καραμανλής θα βρεθεί στο Παρίσι όπου θα συμμετάσχει στην έκτακτη σύνοδο των χωρών της ευρωζώνης, με αντικείμενο τον σχεδιασμό της αντίδρασης της ΕΕ στην χρηματοπιστωτική κρίση.

ΠΙΟ ΚΟΝΤΑ Ο ΑΝΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ

Η απομάκρυνση -έστω και πρόσκαιρα- των σεναρίων περί πρόωρων εκλογών μέσα στους αμέσως προσεχείς μήνες, δίνει νέα ώθηση στις συζητήσεις περί ανασχηματισμού...

Κοινή πεποίθηση υπουργών αλλά και βουλευτών της ΝΔ είναι πως η πρόσφατη κρίση απέδειξε ότι ο κ. Κ. Καραμανλής δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς να κάνει αλλαγές σε επίπεδο προσώπων.

«Οι δημοσκοπήσεις κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου και ο πρωθυπουργός πρέπει να τον ακούσει», αναφέρουν πρόσωπα που μετέχουν στο σημερινό κυβερνητικό σχήμα και εισηγούνται «ανοιχτά» στον κ. Καραμανλή να προχωρήσει σε ριζικές αλλαγές.


Πιο κοντά ο ανασχηματισμός


Ο ίδιος ο κ. Καραμανλής θα ήθελε να κάνει τον ανασχηματισμό αμέσως μετά την ψήφιση του προϋπολογισμού στις 22 Δεκεμβρίου και μετά, έχοντας ανανεώσει σε έναν βαθμό το στελεχιακό του δυναμικό, και να προχωρήσει σε εκλογές την άνοιξη. Ωστόσο, οι εξελίξεις σε διάφορα θέματα, όπως π.χ. στο σκάνδαλο της Μονής Βατοπεδίου, είναι πιθανό να φέρουν πιο κοντά τις εξελίξεις. Οι εισηγήσεις προς τον πρωθυπουργό, οι αλλαγές προσώπων, σε συνδυασμό με τη συνένωση υπουργείων, να πραγματοποιηθούν μέσα στο έτος, πυκνώνουν και δεν είναι βέβαιον ότι ο κ. Καραμανλής θα επιμείνει στον αρχικό του σχεδιασμό.

Τα «κλειδιά»
Οι αλλαγές, εφόσον τελικώς γίνουν, θα είναι σαρωτικές και θα περιλαμβάνουν και τον «κορμό» της κυβέρνησης, ο οποίος μέχρι τώρα έχει μένει ανέγγιχτος. Πρόσωπα θα αλλάξουν χαρτοφυλάκια, ενώ δεν είναι λίγοι εκείνοι που θα μείνουν εκτός σχήματος. Τα «κλειδιά» του ανασχηματισμού είναι τα εξής:

Θ. Ρουσόπουλος. Η πίεση που ασκείται στον στενότερο συνεργάτη του πρωθυπουργού είναι έντονη. Με αιχμή την υπόθεση με τη Μονή Βατοπεδίου, ο υπουργός Επικρατείας δέχεται καθημερινά πλέον βολές και μέσα από τη ΝΔ. Σε περίπτωση ριζικού ανασχηματισμού, θεωρείται πιθανό να μετακινηθεί από το Επικρατείας σε άλλο υπουργείο. Ο ίδιος θα επιθυμούσε το Πολιτισμού, κάτι που ωστόσο εξαρτάται και από την απόφαση του πρωθυπουργού για τον κ. Μ. Λιάπη.

Ο κ. Γ. Αλογοσκούφης. Βρίσκεται στο επίκεντρο της κριτικής ακόμη και στελεχών της ΝΔ, όχι για ηθικά ζητήματα, αλλά για αμιγώς πολιτικά. Ο υπουργός Οικονομίας δέχεται βολές και εκ των έσω για την πολιτική που ακολουθεί. Ο ίδιος δηλώνει ότι υλοποιεί τα όσα έχουν συμφωνηθεί στην κυβέρνηση και ότι έχει το «πράσινο φως» από τον πρωθυπουργό. Σε ενδεχόμενο ανασχηματισμού, είναι επίσης πιθανό να μετακινηθεί ο κ. Αλογοσκούφης σε άλλο πόστο. Οι φήμες που τον έφεραν να ανταλλάσσει χαρτοφυλάκια με την κυρία Ντ. Μπακογιάννη δεν έχουν επαληθευθεί, καθώς είναι άγνωστο το εάν η νυν υπουργός Εξωτερικών θα ήθελε να αναλάβει το υπουργείο Οικονομίας. Πιο πιθανή θεωρείται η μετακίνηση του κ. Αλογοσκούφη στο υπουργείο Εθνικής Αμυνας.

Ο κ. Β. Μεϊμαράκης. Αμέσως μετά τις εκλογές του Σεπτεμβρίου, η πρόθεση του πρωθυπουργού ήταν να τοποθετήσει τον κ. Μεϊμαράκη στο υπουργείο Εσωτερικών, μια επιλογή που δεν προχώρησε εξαιτίας των ενστάσεων που προέβαλε ο κ. Παυλόπουλος. Τώρα, αυτό το σενάριο φαίνεται πιο πιθανό. Να μετακινηθεί δηλαδή ο κ. Μεϊμαράκης στο πρώτο τη τάξει υπουργείο και ο κ. Πρ. Παυλόπουλος, εάν ο κ. Ρουσόπουλος αποχωρήσει, να αναλάβει το υπουργείο Επικρατείας, σε ένα σχήμα το οποίο θα περιλαμβάνει -σύμφωνα με πληροφορίες- και τον κ. Ευρ. Στυλιανίδη.

Ο κ. Δημ. Αβραμόπουλος. Η μετακίνησή του από το υπουργείο Υγείας θεωρείται βέβαιη. Σύμφωνα με πληροφορίες, είναι πιθανό να μετακινηθεί στο υπουργείο Ανάπτυξης από το οποίο θα φύγει ο κ. Χρ. Φώλιας. Ο κ. Αβραμόπουλος δεν θα είχε αντίρρηση για το συγκεκριμένο χαρτοφυλάκιο, καθώς το ενδεχόμενο αυτό είχε συζητηθεί και μετά τις τελευταίες εκλογές.

Σε ό,τι αφορά τα υπόλοιπα υπουργεία, αμετακίνητοι εμφανίζονται μόνον ο κ. Γ. Σουφλιάς στο ΥΠΕΧΩΔΕ, η κυρία Φ. Πετραλιά στο Απασχόλησης και ο κ. Κ. Χατζηδάκης στο Μεταφορών. Ολα τα αλλά πόστα είναι «ανοιχτά» αυτή την ώρα, καθώς ο πρωθυπουργός θέλει να εκπέμψει το μήνυμα της πλήρους ανανέωσης του κυβερνητικού σχήματος.

Ο κ. Αλ. Κοντός είναι πιθανό να φύγει από την κυβέρνηση και για τη θέση του στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, πληροφορίες εμφανίζουν τον κ. Α. Σαμαρά έτοιμο να την αναλάβει.

Νέα πρόσωπα
Επίσης, σαρωτικές θα είναι οι αλλαγές σε επίπεδο υφυπουργών, καθώς ο κ. Καραμανλής για λόγους ισορροπιών θέλει να δώσει ευκαιρίες σε νέα πρόσωπα, όπως είναι οι βουλευτές κ. Μαρκόπουλος, Κοντογιάννης, Σιαλμάς, Μ. Βαρβιτσιώτης, Αγοραστός κ.ά.

ΤΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΓΙΑ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ - ΑΛΛΑΓΕΣ

  • Εντονη πίεση ασκείται στον πρωθυπουργό για τον Θ. Ρουσόπουλο, ο οποίος δεν θα έλεγε όχι για το υπουργείο Πολιτισμού
  • Το υπουργείο Εθνικής Αμυνας θα μπορούσε να «υποδεχτεί» τον Γ. Αλογοσκούφη, αν έφευγε από το «τιμόνι» της Οικονομίας
  • Πιθανό το σενάριο να μετακινηθούν ο Β. Μεϊμαράκης στο υπουργείο Εσωτερικών και ο Πρ. Παυλόπουλος στο Επικρατείας
  • Σχεδόν βέβαιη θεωρείται η μετακόμιση του Δ. Αβραμόπουλου. Πιθανός προορισμός του το υπουργείο Ανάπτυξης στη θέση του Χρ. Φώλια

ΟΙ ΑΜΕΤΑΚΙΝΗΤΟΙ... και Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ

  • Γ. Σουφλιάς στο ΥΠΕΧΩΔΕ, Φάνη Πετραλιά στο Απασχόλησης και Κ. Χατζηδάκης στο Μεταφορών και Επικοινωνιών εμφανίζονται ως «αμετακίνητοι» υπουργοί
  • Αν φύγει από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης ο Αλ. Κοντός, ο Αντ. Σαμαράς είναι έτοιμος να αναλάβει το πόστο

Η ΕΠΙΛΥΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗΣ ΘΑ ΑΡΓΗΣΕΙ

Οι ηγέτες της G7 δεσμεύτηκαν να αποτρέψουν την πτώχευση των τραπεζών των χωρών τους

Στην Ουάσινγκτον συνεδριάζουν οι 20 υπουργοί Οικονομίας και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, σε μια προσπάθεια συντονισμού για λήψη συγκεκριμένων μέτρων αντιμετώπισης της κρίσης.

Από ελληνικής πλευράς, συμμετέχουν ο υπουργός Οικονομίας Γιώργος Αλογοσκούφης και ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιώργος Προβόπουλος.

Σύμφωνα με πληροφορίες, θα συζητηθούν η πρόθεση των Ηνωμένων Πολιτειών να προχωρήσουν σε επανακρατικοποίηση των τραπεζών ακολουθώντας το παράδειγμα της Μεγάλης Βρετανίας, καθώς και η εισήγηση για εγγύηση των καταθέσεων και των στεγαστικών δανείων.

Στο μεταξύ, σε δηλώσεις του μετά το τέλος της Συνόδου της G7 στην Ουάσινγκτον, ο αμερικανός πρόεδρος Τζορτζ Μπους, εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι οι μεγάλες οικονομίες του κόσμου μπορούν να αντιμετωπίσουν τη σοβαρή κρίση.

"Όλοι μας αναγνωρίζουμε ότι πρόκειται για μια σοβαρή παγκόσμια κρίση και για αυτό απαιτείται μια σοβαρή παγκόσμια απάντηση", δήλωσε στους δημοσιογράφους ο Τζορτζ Μπους και επανέλαβε ότι οι ΗΠΑ θα χρησιμοποιήσουν όλα τα μέσα που έχουν στη διάθεση τους για να αντιμετωπίσουν την κρίση.

Προειδοποίησε, όμως, ότι θα απαιτηθεί μεγάλο χρονικό διάστημα για να επιλυθεί η πιστωτική κατάρρευση.

Τα βλέμματα τώρα είναι στραμμένα στο Παρίσι και στη συνεδρίαση του Eurogroup που θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή.

Tα κράτη - μέλη της Ευρωζώνης θα αναζητήσουν στην έκτακτη συνεδρίαση που θα γίνει στο Παρίσι, κοινό σχέδιο δράσης για την αντιμετώπιση της χρηματοπιστωτικής κρίσης.

Πηγές της γαλλικής προεδρίας τόνιζαν ότι το ευρωπαϊκό σχέδιο θα προβλέπει ότι τα κράτη - μέλη θα μπορούν να συμμετέχουν στο μετοχικό κεφάλαιο τραπεζών που παρουσιάζουν πρόβλημα ρευστότητας.

Παράλληλα, οι προβληματικές τράπεζες θα μπορούν να συνάπτουν νέα δάνεια για την ενίσχυση της ρευστότητάς τους με την εγγύηση του κάθε κράτους - μέλους.

Εκτός από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων, θα συμμετάσχουν ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο και ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Ζαν Κλοντ Τρισέ.

Η Γαλλίδα υπουργός Οικονομίας, Κριστίν Λαγκάρντ, δήλωσε ότι το Eurogroup θα εξετάσει μεταξύ άλλων τη μεγαλύτερη είσοδο των ευρωπαϊκών κρατών στο κεφάλαιο των τραπεζικών ιδρυμάτων.

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Γιώργος Παπανδρέου, ζήτησε από την ΕΕ συνολική, συντονισμένη και ενιαία αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης, προτείνοντας μία νέα κοινωνική συμμαχία με τη σύμπραξη εργαζομένων, κράτους και υγιούς επιχειρηματικότητας.

Η Γενική Γραμματέας του ΚΚΕ, Αλέκα Παπαρήγα, κάλεσε τους εργαζόμενους να προετοιμαστούν για νέα χτυπήματα, καθώς - όπως είπε- "οι ΗΠΑ θα γίνουν πιο επικίνδυνες", ενώ ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξης Τσίπρας, τόνισε πως έφτασε η στιγμή για μια συνολική παρέμβαση της Αριστεράς που "θ' αλλάξει τους συσχετισμούς, θα αμφισβητήσει την ηγεμονία της απορύθμισης και θα βάλει στην ατζέντα νέους κανόνες".

NEO ΣΚΑΝΔΑΛΟ ΜΕ ΜΟΛΥΣΜΕΝΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗΝ ΚΙΝΑ

Νέο σκάνδαλο με μολυσμένο νερό στην Κίνα



Τουλάχιστον 450 άνθρωποι έχουν αρρωστήσει βαριά στη νότια Κίνα, μετά την κατανάλωση μολυσμένου νερού, σύμφωνα με το τοπικό ειδησεογραφικό πρακτορείο Xinhua.

Η μόλυνση πιθανόν να προήλθε από βιομηχανικά απόβλητα μιας εταιρείας μεταλλευμάτων, η οποία «έβαλε λουκέτο» μέχρι να ολοκληρωθούν οι έρευνες. Τέσσερις από τους ασθενείς μάλιστα, δηλητηριάστηκαν με αρσενικό.

Οι πολίτες παρουσίασαν συμπτώματα, όπως πρήξιμο στο πρόσωπο, εμετούς και θολή όραση. Οι υγειονομικές αρχές της Κίνας, ανακοίνωσαναπό τους παθόντες, τα 23 είναι παιδιά κάτω των εφτά ετών.

Το νέο αυτό περιστατικό, έρχεται λίγες εβδομάδες μετά το διατροφικό σκάνδαλο με το μολυσμένο με μελαμίνη γάλα, το οποίο έχει στοιχίσει τη ζωή σε τέσσερα βρέφη και έχουν νοσήσει πάνω από 50.000 χιλιάδες.

TΖ.ΣΟΡΟΣ " Η ΑΠΟΨΗ ΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΚΡΑΧ"

300px-Soros_talk_in_Malaysia.jpg


Νουβέλ Ομπσερβατέρ (NO): Η παρούσα κρίση είναι σοβαρότερη από τις προηγούμενες. Ποιες θα είναι τελικά οι επιπτώσεις της στην πραγματική οικονομία;

Τζορτζ Σόρος (George Soros, GS): Βρισκόμαστε στο μάτι του κυκλώνα. Από την άποψη της διάρκειας και της έντασής της, η παρούσα κρίση ξεπερνά και τους χειρότερους φόβους μου. Εν τέλει, θα αποτρέψει τους Αμερικανούς που ζούσαν με δανεικά, βασιζόμενοι στις υποτιθέμενη αξία των ακινήτων τους, να καταναλώνουν περισσότερα από όσα παράγουν.

Αλλά η κατάρρευση της εγγύησης της αξίας των ακινήτων, εκμηδενίζει ταυτόχρονα τις καταθέσεις των αμερικανικών νοικοκυριών, που θα εξαναγκασθούν πλέον να αλλάξουν νοοτροπία.

Ταυτοχρόνως, η αμερικανική κυβέρνηση οφείλει να υποδαυλίσει τη ζήτηση, διότι, σε περιόδους στασιμότητας και ελλειμμάτων, το βάρος του δημοσίου χρέους υποθηκεύει το σύνολο της οικονομίας.

Έστω και αν το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα είναι σταθερότερο και καλύτερα ελεγχόμενο, θα περάσει κι αυτό από αναταράξεις. Εξάλλου η Μεγάλη Βρετανία βρίσκεται ήδη καταμεσής σε μία μεγάλη κρίση ρευστότητας.

NO: Ποιος ευθύνεται για την κρίση;

GS: Υποστηρίζω ακατάπαυστα την άποψη πως οι αγορές δεν τείνουν αυθορμήτως προς κανένα σημείο ισορροπίας. Η «αυτορρύθμιση» των αγορών γίνεται μόνο με «φούσκες», που πρώτα δημιουργούνται και μετά σκάνε.

Σύμφωνα με τη θεωρία μου, για να δημιουργηθεί μια «φούσκα», χρειάζονται δύο παράγοντες: πρώτον, μία υπαρκτή τάση προς την οικονομική μεγέθυνση, δεύτερον, η λανθασμένη ερμηνεία των λόγων που τη δημιούργησαν.

Χρειάζεται δηλαδή να αλληλεπιδράσει η πραγματικότητα με τη χειραγώγηση. Εφαρμόστε αυτήν την ανάλυση στην τρέχουσα κρίση, και θα αντιληφθείτε τι συνέβη: μία «μικρο-φούσκα» (τα περίφημα «ενυπόθηκα δάνεια») συντηρούσαν και υποστήριζαν τη «μεγα-φούσκα», εκείνη του δανεισμού. Το αποτέλεσμα ήταν ένας φαύλος κύκλος, που στο τέλος έσκασε λες κι ήταν ατομική βόμβα.

Οι φανατικοί των αγορών θεωρούσαν έως το τέλος πως οι αγορές θα αυτορρυθμίζονταν. Ε, λοιπόν, έκαναν λάθος!

Η καταστροφική δύναμη με την οποία εξερράγη αυτή η «φούσκα» ενισχύθηκε από το ότι επί είκοσι πέντε χρόνια αφήναμε να δημιουργούνται ανεξέλεγκτα κάθε είδους μέθοδοι χρηματοπιστωτικής εξαπάτησης (προϊόντα που βασίζονταν στην «τιτλοποίηση»), θεωρώντας πως οι κατά καιρούς εμφανιζόμενες «πρόδρομες» ανισορροπίες δεν ήταν παρά συγκυριακά, αμελητέα φαινόμενα.

Την κατάσταση επιβάρυνε πως σε κάθε κρίση επιτρέπαμε στις τράπεζες να πουλάνε περισσότερα πιστωτικά προϊόντα, ώστε να ανακάμψουν. Προσθέστε σε αυτό το τοπίο τη σύγχυση μεταξύ εμπορικών και επενδυτικών τραπεζών, την αδράνεια των ελεγκτικών αρχών και υπηρεσιών και έχετε όλα τα συστατικά για την επιδείνωση όλων των ελαττωμάτων του χρηματοοικονομικού μας συστήματος.

Σήμερα, το σκάσιμο της υπερ-φούσκας του δανεισμού είχε καταστροφικά αποτελέσματα στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ευρώπη, αλλά και -για πρώτη φορά- και σε ορισμένες αναδυόμενες αγορές, όπως στη Ρωσία, που πλέον αποτελεί μέρος του συστήματος.

NO: Ποιες ήταν οι διαδοχικές φάσεις αυτής της κατάρρευσης;

GS: Το σκάσιμο της «φούσκας» της τιμής των ακινήτων οδήγησε σε περαιτέρω αύξηση της «φούσκας» της τιμής των πρώτων υλών και των εμπορευμάτων, έως ότου έσκασαν κι αυτές με τη σειρά τους.

Η άνοδος της τιμής του πετρελαίου έως τα 140 δολάρια το βαρέλι υπήρξε το σημείο καμπής αυτής της «τρελής κούρσας», που τη δημιούργησε η υποτίμηση του δολαρίου και η στροφή των κεφαλαίων προς την απόκτηση πρώτων υλών, αντί για τη σώρευση τραπεζογραμματίων. Η άνοδος της τιμής του πετρελαίου προκλήθηκε από αυτή την κερδοσκοπική διάθεση. Αυτή η τάση φαίνεται σήμερα πως αντιστρέφεται.

Είναι λογικό να αναμένουμε πως κι η «φούσκα» των πρώτων υλών θα σκάσει σύντομα με τη σειρά της.

NO: Η κεντρική αμερικανική τράπεζα αποφάσισε να κρατήσει σταθερά τα επιτόκιά της. Στη συνέχεια, η αμερικανική κυβέρνησης αποφάσισε να «εθνικοποιήσει» ορισμένους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, πριν να εκπονήσει ένα μεγάλο σχέδιο διάσωσης της οικονομίας. Αλλά το λογαριασμό θα κληθεί να τον πληρώσει το κράτος, πάει να πει οι φορολογούμενοι...

GS: Το καθήκον των ελεγκτικών οργανισμών είναι να διασώσουν την οικονομία, όχι να κάνουν ηθικές κρίσεις. Η χρεοκοπία της «Λέμαν μπράδερς» αποδεικνύει σε ποιο βαθμό η κατάρρευση ενός και μόνο οργανισμού κινδυνεύει να συμπαρασύρει ολόκληρο το σύστημα.

Όταν, όπως σήμερα, βρισκόμαστε στο χείλος του γκρεμού, η κρατική παρέμβαση είναι αναπόφευκτη. Ο υπουργός οικονομικών Χένρι Πόλσον (Henry Paulson) το κατανόησε αυτό. Αποφάσισε έτσι να τονώσει τη χρηματαγορά με δημόσιους πόρους και να αναλάβει επιχειρήσεις κρατικής παρέμβασης μεγάλης έκτασης. Διότι η τρέχουσα κρίση προέρχεται κυρίως από ελλειμματική ρύθμιση. Οι ελεγκτικές αρχές οφείλουν πλέον να αναλάβουν τις ευθύνες τους, αφού αποδείχθηκαν ανίκανες να προβλέψουν σε ποιο βαθμό οι φουσκωμένοι ισολογισμοί ήταν σε θέση να απειλήσουν ολόκληρο το σύστημα.

NO: Ποιος όμως θα ελέγχει τους ελεγκτές;

GS: Προσωπικά δεν είμαι δα και φανατικός οπαδός των κρατικών ρυθμίσεων. Τις θεωρώ ένα είδος αναγκαίου κακού, που πρέπει φυσικά να βρίσκονται σε λογικά επίπεδα. Διότι η αλήθεια είναι πως και οι ελεγκτές είναι άνθρωποι, και φυσικά μπορούν να λαθέψουν. Θα πρέπει να αποδεικνύουν μεγάλη διορατικότητα στις εκτιμήσεις τους για τις διαθέσεις της αγοράς και άρα να κατέχουν την κατάλληλη τεχνογνωσία.

NO: Μπορούμε να πούμε πως η τρέχουσα κρίση «έσπασε τη βιτρίνα» της Ουολ Στριτ και μπορεί να αντιστρέψει τη διαδικασία τιτλοποίησης της οικονομίας;

GS: Είναι αλήθεια πως ο χρηματοοικονομικός τομέας της οικονομίας έλαβε δυσανάλογα σημαντική θέση στην οικονομία, εις βάρος άλλων τομέων. Αναμένω πως θα περιοριστεί σε πιο λογικά πλαίσια. Αλλά δεν πρόκειται να εξαφανιστεί, έστω και αν το κράτος αναβαθμίσει τις θέσεις του στο χρηματοοικονομικό περιβάλλον, έστω και αν τα ξένα κρατικά κεφάλαια, με τη μορφή ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων επεκτείνουν ακόμα περισσότερο από ότι σήμερα την επιρροή τους.

NO: Μπορεί τα κράτη να επιτρέψουν κάτι τέτοιο;

GS: Είναι αλήθεια πως μακροπρόθεσμα τα κεφάλαια αυτά εκπροσωπούν κάποιον κίνδυνο, αλλά σήμερα δεν υπάρχουν πολλά άλλα διαθέσιμα κεφάλαια...

NO: Ο Μπάρακ Ομπάμα (Barack Obama) εμφανίζεται υπέρμαχος περισσότερου κρατικού ελέγχου στην οικονομία και αναφέρεται σε ένα νέο «νιου ντιλ»...

GS: Θεωρώ πράγματι πως ένα «νιου ντιλ» είναι απαραίτητο αν θέλουμε να αντιμετωπίσουμε αυτό το «κραχ», του οποίου σήμερα βιώνουμε μόνο τους προσεισμούς. Αν θέλουμε οι τιμές των ακινήτων να μην κατακρημνισθούν τόσο δυσανάλογα όσο είχαν «φουσκώσει», θα πρέπει κάπως να αυξήσουμε τη ζήτηση των υποθηκών και των στεγαστικών δανείων και των στεγαστικών δανείων, να μειώσουμε τις κατασχέσεις και τις δημοπρασίες και να δημιουργήσουμε έναν οργανισμό που θα αναλάβει να προφυλάξει την ιδιοκτησία ακινήτων, αναμένοντας την επιστροφή της ζήτησης.

Πιστεύω λοιπόν πως οι δημόσιες αρχές οφείλουν αν είναι παρεμβατικές στα δύσκολα. Είναι επίσης εντελώς απαραίτητο να γίνει επαναδιαπραγμάτευση των στεγαστικών δανείων και των υποθηκών, ώστε να μην χάνει ο κόσμος το σπίτι του.

Επίσης θα χρειαστεί να τροποποιηθούν οι νόμοι περί χρεοκοπίας, που προς το παρόν επιτρέπουν μόνο στους δικαστές να αναθεωρούν τον τρόπο εξυπηρέτησης των στεγαστικών δανείων για την πρώτη κατοικία.

Ο επιχειρηματικός κόσμος δυσθυμεί με παρόμοιες κρατικές παρεμβάσεις, θεωρώντας τες βλαπτικές για την κερδοφορία, αλλά δε διαθέτει πλέον την πολυτέλεια της επιλογής.

Είναι φυσικό να αναμένουμε πως τα κερδοσκοπικά κεφάλαια θα πληγούν περισσότερο, αλλά τα προϊόντα αυτά εκπροσωπούν μια εικονική δραστηριότητα, που δεν παράγει τίποτα.

Προσθέτω πως το κράτος θα πρέπει να συμβάλει στην ανάπτυξη νέων μορφών ζήτησης. Ποια θα μπορούσε να είναι αυτή; Σκέφτομαι π.χ. την υποστήριξη ενός δυναμικού κλάδου απορρύπανσης, για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Η μείωση των εκπομπών θερμοκηπικών αερίων προϋποθέτει επενδύσεις μεγάλης κλίμακας, που όμως συν τω χρόνω θα λειτουργήσουν ως κινητήρας της οικονομικής ανάπτυξης, αντισταθμίζοντας κατά κάποιο τρόπο τη μειούμενη κατανάλωση.

NO: Η οικονομική κρίση θα βρεθεί στο επίκεντρο των αμερικανικών εκλογών...

GS: Είναι η πρώτη φορά που ο μέσος Αμερικανός συνειδητοποιεί το περιεχόμενο αυτής της οικονομικής κρίσης και τις επιπτώσεις της στην καθημερινότητα.

Κατά πάσα πιθανότητα, αυτό θα ωφελήσει τον Ομπάμα. Έχει ήδη ζητήσει τη μεταρρύθμιση της νομοθεσίας περί χρεοκοπίας, ενώ είναι γνωστό πως οι Δημοκρατικοί παραδοσιακά υποστηρίζουν την κρατική παρέμβαση στην οικονομία περισσότερο από τους Ρεπουμπλικάνους ή τους φανατικούς φιλελεύθερους. Η σοβαρότητα της κατάστασης θα επηρεάσει εντέλει και τις εκλογικές συμπεριφορές.

: Οι Ρεπουμπλικάνοι σας μισούν...

GS: Ξέρω! Αλλά το μόνο που κάνω για να υποστηρίξω τον Ομπάμα είναι να μην εμφανίζομαι στο πλευρό του. Δεν τον έχω συναντήσει πάνω από μια φορά.

NO: Υπήρξατε πρωτοπόρος στα κερδοσκοπικά κεφάλαια... Μετανιώνετε;

GS: Δεν έχω τίποτα για να μετανιώσω, δεν νιώθω κανένα αίσθημα ενοχής... Πάντοτε σεβόμουν και αγωνιζόμουν για την επέκταση συγκεκριμένων κανόνων λειτουργίας, που πάντα τηρούσα για τα δικά μου κεφάλαια, ακόμα και όταν αυτό δε με συνέφερε προσωπικά. Είμαι εξαιρετικά ενάρετος, ακόμα κι όταν αυτό δε με συμφέρει!

NO: Οι επιχειρήσεις σας, πάνε καλά;

GS: Τα καταφέρνουμε. Τουλάχιστο δε χάσαμε λεφτά, κάτι που σε αυτή τη συγκυρία ισοδυναμεί με θαύμα!