EARTHQUAKE ( NewsLine )

Παρά την ανακοίνωση της μείωσης του επιτοκίου από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, με τεράστιες απώλειες έκλεισαν την Πέμπτη (5/3) τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια.

Αναλυτικά ο πανευρωπαϊκός δείκτης FTSE Eurofirst έκλεισε το - 3,18%, ο Ftse 100 του Λονδίνου έκλεισε με αρνητικό πρόσημο στο -3,18%, ο Dax στη Φρανκφούρτη στο -5,02% υποχωρώντας κατά 195,45 μονάδες, ο CAC στο Παρίσι στο -3,96% και ο SMI στη Ζυρίχη στο -1,67%.

Αναλυτές εκτιμούν ότι η «ελεύθερη πτώση» των ευρωπαϊκών δεικτών οφείλεται στα δυσμενή στοιχεία που ανακοίνωσε η Eurostat και η «εφιαλτική» εκτίμηση Τρισε για την ανάπτυξη στην Ευρωζώνη.

Κάτω από τις 1.500 μονάδες το Χρηματιστήριο Αθηνών

Στα επίπεδα Μαρτίου 2003 επέστρεψε την Πέμπτη (5/3) η χρηματιστηριακή αγορά, καθώς επικράτησαν έντονες πτωτικές τάσεις, εν μέσω αρνητικού κλίματος στις διεθνείς αγορές, υποχωρώντας κάτω από τα επίπεδα των 1.500 μονάδων. O Γενικός Δείκτης Τιμών έκλεισε στις 1.481,46 μονάδες έναντι 1.507,39 μονάδων της προηγουμένης, σημειώνοντας πτώση 25,93 μονάδων, ή σε ποσοστό 1,72%.

Στο «κόκκινο» και η Wall Street

Στο μεταξύ ανάλογα δυσμενής είναι την Πέμπτη η εικόνα και στη Wall Street όπου λίγες ώρες πριν το κλείσιμο ο Dow Jones διαμορφωνόταν στο - 3,70%, ο Nasdaq στο - 3,22% και ο βιομηχανικός δείκτης S&P στο - 3,87%.

Οι δείκτες στις αμερικανικές αγορές «κοκκίνισαν» λόγω της πρωτοφανούς πτώσης της μετοχής της Citigroup που έφτασε να στοιχίζει κάτω από ένα δολάριο και την απειλή για κατάρρευση του κολοσσού της GM -μία προοπτική που θα οδηγούσε χιλιάδες Αμερικανών στην ανεργία.

Υπό τις πιέσεις των Βρυξελλών και ενόψει των δύο ecofin στις 10 και 24 Μαρτίου, το ελληνικό οικονομικό επιτελείο προσανατολίζεται προς την αναζήτηση νέων μέτρων μόνιμου χαρακτήρα για την επιτάχυνση της δημοσιονομικής προσαρμογής. Η ανακοίνωση των πρόσθετων μέτρων δημοσιονομικής πειθαρχίας αναμένεται να γίνει πριν από το Πάσχα. 

Στην κατεύθυνση αυτή, το οικονομικό επιτελείο αναζητά περισσότερους πόρους κυρίως από έκτακτα μέτρα τα οποία είναι βέβαιο ότι μπορούν τα εισπραχθούν μέσα στο 2009. Ένα τέτοιο μέτρο είναι η εισήγηση για έκτακτη εισφορά σε υψηλά εισοδήματα (η εισήγηση βάζει όριο τα 50.000 ευρώ) είτε σταθερή στα 1.000 ευρώ είτε ανάλογα με το ύψους του εισοδήματος. Η συγκεκριμένη πρόταση συνεχίζει να υπάρχει ως εισήγηση στο γραφείο του υπουργού Οικονομίας.

Ένα δεύτερο σενάριο έχει σημείο αναφοράς το ΥΠΕΧΩΔΕ και αφορά τη νομιμοποίηση των ημιυπαίθριων χώρων η οποία αναμένεται να συμβάλει στα δημόσια έσοδα με 2,5 δισ. ευρώ περίπου. Παράλληλα όμως με μέτρα τα οποία θα πρέπει πάση θυσία να φέρουν χρήματα στα δημόσια ταμεία θα πρέπει να καταβληθεί κάθε προσπάθεια ώστε να έχουν αποτέλεσμα και οι προσπάθειες μείωσης των δαπανών που περιλαμβάνονται στα μέτρα διαρθρωτικής πολιτικής του ΠΣΑ.

Τα μέτρα που εξετάζει το οικονομικό επιτελείο είναι μεταξύ άλλων:

- Επιβολή έκτακτης εισφοράς στα εισοδήματα άνω των 50.000 ευρώ

- Επιβολή εισφοράς για τη νομιμοποίηση των ημιυπαίθριων χώρων

- Αύξηση του ανώτατου φορολογικού συντελεστή στην κλίμακα φορολογίας εισοδήματος

- Επαναφορά του Φόρου Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας

- Επαναφορά του φόρου κληρονομιών και γονικών παροχών

- Θέσπιση ρύθμισης για την υποβολή εκπρόθεσμων δηλώσεων ΦΠΑ και φόρου εισοδήματος χωρίς την επιβολή προστίμων

- Παράταση των ρυθμίσεων για την περαίωση και τα ληξιπρόθεσμα χρέη

Όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα των Νέων, ο πρωθυπουργός Κ. Καραμανλής στις Βρυξέλλες έλαβε προσωπικά το μήνυμα ότι το Πρόγραμμα Σταθερότητας που έχει υποβάλει η Αθήνα είναι ανεπαρκέστατο - και φυσικά δεν αποτελεί εγγύηση για να λάβει η Ελλάδα βοήθεια στην περίπτωση που αντιμετωπίσει πρόβλημα δανεισμού.

Κατά τις επαφές που είχε ο κ. Καραμανλής με τον πρόεδρο της Κομισιόν Μ. Μπαρόζο και τον επικεφαλής του Eurogroup Ζ. Κ. Γιούνκερ για το Πρόγραμμα Σταθερότητας, αυτό που προέκυψε είναι πως οι κοινοτικοί αξιωματούχοι αμφισβητούν το πραγματικό ύψος των βασικών μακροοικονομικών μεγεθών της χώρας και ιδίως του ρυθμού ανάπτυξης.

Η κυβέρνηση προβλέπει ρυθμό ανάπτυξης 1,1%, ενώ οι Βρυξέλλες τον υπολογίζουν σε 0,2%, κάτι που προσδιορίζει έμμεσα και τις δυνατότητες μείωσης του ελλείμματος κάτω του 3% έως το 2010. Το Πρόγραμμα Σταθερότητας θα περάσει από το μικροσκόπιο των Βρυξελλών στο Ecofin της επόμενης εβδομάδας (10 Μαρτίου) και τα ενδεχόμενα πρόσθετα μέτρα που θα ζητηθούν θα «κλειδώσουν» στις 4-5 Απριλίου.

Σε επισφαλές σημείο έχουν φτάσει πέντε μεγάλα ασφαλιστικά ταμεία, τα οποία αναζητούν δις ευρώ για τη βιωσιμότητά τους. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζουν τα Νέα, τα οικονομικά των ασφαλιστικών ταμείων λόγω της υποχρηματοδότησης και της αδυναμίας ελέγχου των δαπανών παρουσιάζουν μεγάλη επιδείνωση την τελευταία πενταετία.

Όπως αναφέρεται στο σχετικό δημοσίευμα, μετά την κατάρρευση του Ταμείου Αλληλοβοήθειας Προσωπικού της Γενικής Τράπεζας, τα εργατικά συνδικάτα προειδοποιούν ότι πέντε ακόμη ταμεία έχουν ξεμείνει από κεφάλαια για να πληρώσουν τις συντάξεις στους ασφαλισμένους ή για να προσφέρουν υπηρεσίες υγείας.

Πρόκειται για το Ταμείο Πρόνοιας Δημοσίων Υπαλλήλων, τον Οργανισμό Περίθαλψης Ασφαλισμένων Δημοσίου, τον Οργανισμό Ασφάλισης Ελεύθερων Επαγγελματιών, το Ταμείο Αλληλοβοήθειας της Γενικής Τράπεζας και τον κλάδο υγείας του ΙΚΑ.

Το Ταμείο Πρόνοιας Δημοσίων Υπαλλήλων χρειάζεται 650 εκατ. ευρώ, ο Οργανισμός Ασφάλισης Ελεύθερων Επαγγελματιών αναμένεται να πάρει έκτακτη επιδότηση 600 εκατομμύρια, ενώ ο ΟΠΑΔ (περίθαλψη Δημοσίου) αναζητεί 1,2 δισ. ευρώ.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, τα οικονομικά των ασφαλιστικών ταμείων λόγω της υποχρηματοδότησης και της αδυναμίας ελέγχου των δαπανών παρουσιάζουν μεγάλη επιδείνωση την τελευταία πενταετία με αύξηση στα ελλείμματα έως 1.614% (ΟΑΕΕ), στην εισφοροδιαφυγή κατά 180% (στα 7 δισ. ευρώ από 2,5 δισ. ευρώ), στις οφειλές του Δημοσίου κατά 307% (στα 11 δισ. ευρώ από 2,7 δισ. ευρώ), στην ετήσια φαρμακευτική δαπάνη κατά 120% (στα 3,85 δισ. ευρώ από 1,75 δισ. ευρώ). Η περιουσία των Ταμείων εμφανίζει μέση ετήσια αύξηση μόλις 1,1% ενώ έχουν χαθεί τουλάχιστον 4,5- 6 δισ. ευρώ στο Χρηματιστήριο.

Έλλειμμα 4,6 δισ. ευρώ στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ

Τεράστια είναι και τα προβλήματα στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, τον μεγαλύτερο ασφαλιστικό φορέα της χώρας. Εδώ η ασυνέπεια της κυβέρνησης έχει να κάνει με την ελλιπή χρηματοδότηση των κλάδων υγείας και σύνταξης, τη μη εφαρμογή των νόμων για τις ενοποιήσεις Ταμείων, την εισφοροδιαφυγή, την αξιοποίηση κινητής και ακίνητης περιουσίας, την αναγκαία στελέχωση κ.ά.

Τα οργανικά ελλείμματα του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ αυξάνονται επικίνδυνα. Το 2007 το έλλειμμα ήταν 2,4 δισ. ευρώ και το 2009 σκαρφάλωσε στα 2,6 δισ. ευρω. Για το 2009 προβλέπεται- σύμφωνα με τα στοιχεία του προϋπολογισμού του ΙΚΑΕΤΑΜ- έλλειμμα 3,2 δισ. ευρώ, και αν προσθέσουμε και το οργανικό έλλειμμα 1,4 δισ. ευρώ των συγχωνευθέντων Ταμείων, το οργανικό έλλειμμα ανέρχεται στο επικίνδυνο ποσό των 4,6 δισ. ευρώ που καλείται να καλύψει ο κρατικός προϋπολογισμός.

Παρά το κυβερνητικό σχέδιο ρευστότητας ύψους 28 δισεκατομμυρίων που έχει θέσει σε εφαρμογή η ελληνική κυβέρνηση, οι τράπεζες δεν δείχνουν προθυμία να ενισχύσουν την πραγματική οικονομία, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε την Παρασκευή η Τράπεζα της Ελλάδας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά, παρουσιάζεται μεγάλη επιβράδυνση στην παροχή δανείων από τις τράπεζες μέσα στο 2008 με τις «στρόφιγγες» να κλείνουν κι άλλο τους πρώτους μήνες του 2009, τόσο για τα νοικοκυριά, όσο και για τις επιχειρήσεις.

Συγκεκριμένα, ο ετήσιος ρυθμός ανόδου της συνολικής χρηματοδότησης προς τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά, παρουσίασε περαιτέρω επιβράδυνση τον Ιανουάριο του 2009 και διαμορφώθηκε σε σημαντικά χαμηλότερο επίπεδο από ό,τι το Δεκέμβριο του 2008. Τον Ιανουάριο του 2009 η χορήγηση ήταν στο 15,1%, το Δεκέμβριο του 2008 στο 16,4%, ενώ το Δεκέμβριο του 2007 στο 21,5%.

Όσον αφορά τις επιχειρήσεις, οι τράπεζες χορήγησαν δάνεια κατά 262 εκατομμύρια ευρώ λιγότερα τον Ιανουάριο του 2009, ενώ ο ετήσιος ρυθμός της πιστωτικής επέκτασης διαμορφώθηκε στο 18,2% από 19,8% τον προηγούμενο μήνα. Το Δεκέμβριο του 2007 ήταν 20,6%. Όσον αφορά τους κλάδους της οικονομικής δραστηριότητας που επιδοτήθηκαν τον Ιανουάριο, προκύπτει ότι η επιβράδυνση αφορούσε όλους τους τομείς, με την εξαίρεση του εμπορίου, όπου έμεινε σταθερός και της ναυτιλίας, όπου η χορήγηση δανείων αυξήθηκε σημαντικά.

Σχετικά με τη ροή ρευστότητας προς τα νοικοκυριά, αυτή τον Ιανουάριο του 2009 ανήλθε σε 93 εκατομμύρια ευρώ, ενώ ο ετήσιος ρυθμός της πιστωτικής επέκτασης επιβραδύνθηκε σε 11,8%, έναντι 12,8% το Δεκέμβριο του 2008 και 22,4% το Δεκέμβριο του 2007.

Η καθαρή ροή των στεγαστικών δανείων ανήλθε σε 121 εκατ. ευρώ τον Ιανουάριο του 2009 και o δωδεκάμηνος ρυθμός ανόδου τους παρουσίασε περαιτέρω επιβράδυνση. Σε ποσοστά η χορήγηση στεγαστικών τον Ιανουάριο του 2009 ήταν στο 10,6%, το Δεκέμβριο του 2008 στο 11,4%, ενώ το Δεκέμβριο του 2007 ήταν στο 21,9%.

Τα καταναλωτικά δάνεια παρουσίασαν καθαρή ροή 30 εκατ. ευρώ και ο δωδεκάμηνος ρυθμός ανόδου τους επιβραδύνθηκε σε 14,7%, έναντι 16,0% το Δεκέμβριο του 2008 και 22,4% το Δεκέμβριο του 2007.

Τα υπόλοιπα δάνεια προς τα νοικοκυριά σημείωσαν καθαρή μείωση κατά 58 εκατ. ευρώ τον Ιανουάριο του 2009 και ο δωδεκάμηνος ρυθμός μεταβολής τους επιβραδύνθηκε σε 8,9% από 9,5% τον προηγούμενο μήνα. Σημειώνεται ότι τον Δεκέμβριο του 2007 ήταν στο 35,6%.

Τέλος, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, συνολικά επιχειρήσεις και νοικοκυριά χρωστούσαν στις τράπεζες στο τέλος Ιανουαρίου 250,2 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 133 οι επιχειρήσεις και 117,2 δισ. ευρώ τα νοικοκυριά.